Τι να κάνετε μετά από τροχαίο ατύχημα

Τα πρώτα λεπτά μετά από ένα τροχαίο καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τι θα αποζημιωθείτε μήνες αργότερα. Οι περισσότεροι, υπό το σοκ, κάνουν τα ίδια λάθη: μετακινούν τα οχήματα πριν φωτογραφίσουν, δέχονται να «τα βρούμε μεταξύ μας», υπογράφουν ό,τι τους δώσουν και δεν πηγαίνουν στον γιατρό επειδή «δεν έχουν τίποτα». Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε τι να κάνετε στο σημείο, πότε καλείτε την Τροχαία, πώς δουλεύει ο φιλικός διακανονισμός, τι αποζημίωση δικαιούστε για υλικές ζημιές και σωματικές βλάβες, και ποιες προθεσμίες τρέχουν.

Στο σημείο του ατυχήματος: τα πρώτα δέκα λεπτά

1. Ασφάλεια πρώτα. Αλάρμ, τρίγωνο, φωσφορίζον γιλέκο. Αν υπάρχουν τραυματίες, καλέστε το 166 (ΕΚΑΒ) και μην μετακινήσετε κανέναν χωρίς λόγο.
2. Μην μετακινείτε τα οχήματα πριν φωτογραφίσετε, εκτός αν εμποδίζουν επικίνδυνα την κυκλοφορία και δεν υπάρχουν τραυματίες.
3. Φωτογραφίστε τα πάντα: τη θέση των οχημάτων από απόσταση και από κοντά, τις ζημιές, τις πινακίδες, τα ίχνη φρεναρίσματος, τη σήμανση, τα φανάρια, τις καιρικές συνθήκες. Ένα σύντομο βίντεο που «γυρίζει» γύρω από το σημείο βοηθά.
4. Ανταλλάξτε στοιχεία: ονοματεπώνυμο, τηλέφωνο, αριθμό κυκλοφορίας, ασφαλιστική εταιρεία και αριθμό συμβολαίου του άλλου οδηγού. Φωτογραφίστε το δίπλωμα και την άδεια κυκλοφορίας του, αν συναινεί.
5. Μάρτυρες. Ζητήστε τηλέφωνα από περαστικούς ή άλλους οδηγούς. Οι μάρτυρες φεύγουν σε λίγα λεπτά και δεν ξαναβρίσκονται.
6. Μην παραδεχτείτε υπαιτιότητα και μην υπογράψετε τίποτα που δεν καταλαβαίνετε. Το «συγγνώμη, δεν σε είδα» μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον σας.

Πότε καλείτε την Τροχαία

Η κλήση της Τροχαίας (ή της τοπικής Αστυνομίας) είναι υποχρεωτική όταν υπάρχει τραυματισμός, έστω ελαφρύς. Είναι επίσης απαραίτητη όταν:

• Ο άλλος οδηγός αρνείται να δώσει στοιχεία, είναι ανασφάλιστος ή φεύγει από το σημείο.
• Υπάρχει υποψία αλκοόλ ή ουσιών.
• Διαφωνείτε για το ποιος φταίει.
• Οι ζημιές είναι μεγάλες ή εμπλέκονται πολλά οχήματα.

Η Τροχαία συντάσσει δελτίο συμβάντος ή, σε τραυματισμούς, προανακριτική δικογραφία με σχεδιάγραμμα, καταθέσεις και αλκοτέστ. Είναι το ισχυρότερο αποδεικτικό μέσο που θα έχετε. Αν δεν υπάρχει τραυματισμός και η Τροχαία δεν έρθει, μπορείτε να δηλώσετε το περιστατικό στο τμήμα εντός των επόμενων ημερών.

Φιλικός διακανονισμός: πότε βολεύει και πότε όχι

Ο φιλικός διακανονισμός είναι σύστημα των ασφαλιστικών εταιρειών για γρήγορη αποζημίωση υλικών ζημιών χωρίς δικαστήριο. Οι δύο οδηγοί συμπληρώνουν και υπογράφουν τη Φιλική Δήλωση Τροχαίου Ατυχήματος (το γνωστό μπλε έντυπο) με σχεδιάγραμμα και περιγραφή, και ο αναίτιος αποζημιώνεται από τη δική του ασφαλιστική, η οποία στη συνέχεια τα βρίσκει με την ασφαλιστική του υπαιτίου.

Προϋποθέσεις: και οι δύο εταιρείες να συμμετέχουν στο σύστημα, να μην υπάρχει τραυματισμός και η ζημιά να μην υπερβαίνει το όριο του συστήματος. Η δήλωση πρέπει να γίνει στην ασφαλιστική σας μέσα σε λίγες ημέρες (συνήθως δεκαπέντε).

Πότε δεν σας συμφέρει: όταν η ζημιά είναι μεγάλη και η ασφαλιστική σας εκτιμά χαμηλά, όταν υπάρχει αμφισβήτηση της υπαιτιότητας και κινδυνεύετε να χρεωθείτε συνυπαιτιότητα, ή όταν έχετε τραυματιστεί — ο φιλικός διακανονισμός δεν καλύπτει σωματικές βλάβες. Ποτέ μην υπογράψετε τη φιλική δήλωση αν δεν συμφωνείτε απόλυτα με το σχεδιάγραμμα και την περιγραφή.

Τι αποζημίωση δικαιούστε

Υλικές ζημιές

Το κόστος επισκευής του οχήματος με βάση πραγματογνωμοσύνη, ή, αν η επισκευή είναι ασύμφορη (ολική καταστροφή), την εμπορική αξία του οχήματος πριν το ατύχημα μείον την αξία των σωζόμενων. Επιπλέον: μεταφορά με γερανό, μείωση της εμπορικής αξίας λόγω του ατυχήματος, έξοδα ενοικίασης οχήματος ή απώλεια χρήσης για όσο διαρκεί η επισκευή, και κατεστραμμένα αντικείμενα μέσα στο όχημα.

Σωματικές βλάβες

Εδώ τα ποσά είναι συνήθως πολλαπλάσια και η ασφαλιστική του υπαιτίου θα προσπαθήσει να κλείσει γρήγορα και φθηνά. Δικαιούστε:

• Ιατρικά και νοσοκομειακά έξοδα, φάρμακα, φυσικοθεραπείες, μετακινήσεις, βοηθό στο σπίτι.
• Απώλεια εισοδήματος για όσο διάστημα δεν μπορούσατε να εργαστείτε, και μελλοντική απώλεια αν μειώθηκε μόνιμα η ικανότητά σας.
• Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης: για τον πόνο, την ταλαιπωρία και την ψυχική αναστάτωση. Το ποσό κρίνεται από το δικαστήριο με βάση τη βαρύτητα του τραυματισμού, τη διάρκεια της αποκατάστασης και τον βαθμό υπαιτιότητας.
• Σε περίπτωση μόνιμης αναπηρίας ή παραμόρφωσης, πρόσθετη αποζημίωση για την επίδραση στο μέλλον σας.
• Σε περίπτωση θανάτου, οι συγγενείς δικαιούνται χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, έξοδα κηδείας και αποζημίωση για τη στέρηση διατροφής.

Γι' αυτό είναι κρίσιμο να πάτε στον γιατρό την ίδια μέρα, ακόμη κι αν νιώθετε καλά: τραυματισμοί στον αυχένα, τη μέση ή το κεφάλι εμφανίζονται αργότερα, και χωρίς ιατρική βεβαίωση από την ημέρα του ατυχήματος η σύνδεσή τους με αυτό αμφισβητείται.

Ανασφάλιστος ή άγνωστος οδηγός

Αν ο υπαίτιος είναι ανασφάλιστος, το όχημα κλεμμένο, ή ο οδηγός έφυγε και δεν εντοπίστηκε, την αποζημίωση καταβάλλει το Επικουρικό Κεφάλαιο, ο φορέας που καλύπτει αυτές τις περιπτώσεις. Προϋπόθεση για τον άγνωστο οδηγό είναι να έχει δηλωθεί το ατύχημα στην Αστυνομία. Οι προθεσμίες και τα δικαιολογητικά είναι αυστηρά, και το Επικουρικό αμύνεται συστηματικά — εδώ η παρουσία δικηγόρου είναι σχεδόν πάντα απαραίτητη.

Οι προθεσμίες

• Δήλωση στην ασφαλιστική: μέσα σε λίγες ημέρες, όπως ορίζει το συμβόλαιο (συνήθως οκτώ έως δεκαπέντε). Η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει την κάλυψη.
• Αξιώσεις αποζημίωσης κατά του υπαιτίου και της ασφαλιστικής του: παραγράφονται πέντε χρόνια από το τέλος του έτους του ατυχήματος. Για αξιώσεις κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου ισχύουν ειδικές, συντομότερες ρυθμίσεις.
• Ποινική διαδικασία: αν τραυματιστήκατε, η δίωξη για σωματική βλάβη από αμέλεια ασκείται συνήθως κατ' έγκληση, μέσα σε τρεις μήνες από τότε που μάθατε την πράξη και τον δράστη. Η ποινική δίκη βοηθά και την αστική αξίωση.

Τα λάθη που κοστίζουν

• Υπογραφή εξοφλητικής απόδειξης για ποσό που πρότεινε η ασφαλιστική πριν ολοκληρωθεί η αποκατάσταση. Μετά την υπογραφή, δεν ξαναζητάτε τίποτα.
• Επισκευή σε συνεργείο πριν την πραγματογνωμοσύνη.
• Μη τήρηση ιατρικού φακέλου: βεβαιώσεις, εξετάσεις, αποδείξεις.
• Δημόσια σχόλια και φωτογραφίες στα social media που δείχνουν ότι «είστε καλά».
• Αποδοχή συνυπαιτιότητας «για να τελειώνουμε».

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να καλέσω την Τροχαία για μια μικρή ζημιά χωρίς τραυματισμό;

Όχι υποχρεωτικά. Αν συμφωνείτε και οι δύο για το τι έγινε και οι ασφαλιστικές σας συμμετέχουν στον φιλικό διακανονισμό, η φιλική δήλωση αρκεί. Αν υπάρχει η παραμικρή διαφωνία ή ο άλλος δεν συνεργάζεται, καλέστε την.

Πόσο χρόνο έχω για να δηλώσω το ατύχημα στην ασφαλιστική μου;

Όσο ορίζει το συμβόλαιό σας, συνήθως οκτώ έως δεκαπέντε ημέρες. Δηλώστε το όσο πιο γρήγορα γίνεται, ακόμη κι αν δεν είστε σίγουροι ότι θα διεκδικήσετε κάτι.

Η ασφαλιστική του υπαιτίου μού προσφέρει ένα ποσό. Να το δεχτώ;

Όχι πριν ολοκληρωθεί η ιατρική σας αποκατάσταση και πριν ένας δικηγόρος εκτιμήσει τη συνολική αξίωση. Οι πρώτες προσφορές είναι συνήθως σημαντικά χαμηλότερες από αυτό που επιδικάζουν τα δικαστήρια, ιδίως για ηθική βλάβη.

Αν φταίω εν μέρει, χάνω την αποζημίωση;

Όχι ολόκληρη. Η αποζημίωση μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό συνυπαιτιότητας (π.χ. 30%). Γι' αυτό έχει σημασία να μην αποδεχτείτε συνυπαιτιότητα στο σημείο.

Πόσο κοστίζει ο δικηγόρος σε υπόθεση τροχαίου;

Στις υποθέσεις σωματικών βλαβών είναι συνηθισμένη η αμοιβή με ποσοστό επί της αποζημίωσης που τελικά εισπράττεται, συμφωνημένο εγγράφως. Ρωτήστε εξαρχής τον τρόπο αμοιβής.

Πότε χρειάζεστε δικηγόρο

Για μια μικρή υλική ζημιά με καθαρή υπαιτιότητα, ο φιλικός διακανονισμός συνήθως αρκεί. Για τραυματισμό, αμφισβήτηση υπαιτιότητας, ανασφάλιστο ή άγνωστο οδηγό ή μεγάλη ζημιά, ένας δικηγόρος εξειδικευμένος στα τροχαία θα συγκεντρώσει τα αποδεικτικά, θα διαπραγματευτεί με την ασφαλιστική και, αν χρειαστεί, θα διεκδικήσει δικαστικά. Στο Aboutlaw μπορείτε να βρείτε δικηγόρο για τροχαία ατυχήματα στην περιοχή σας και να του περιγράψετε τι συνέβη απευθείας από το προφίλ του.